Waarom wij rennen

Inhoud

Wat er in het boek staat

Drie delen: waarom wij rennen, voor wie wij rennen, en waarvoor wij stilstaan. Per hoofdstuk de eerste regel, waar het over gaat, en de vier paragrafen.

Begin

1. ·

   Proloog · Tussen twee slapen

   „Ergens ligt iemand wakker.”

   Iemand ligt om twee uur ’s nachts wakker en vraagt zich af waarom we zo rennen. Een oude dodendans laat zien dat iedereen in dezelfde rij loopt, de paus net zo goed als de boer.

Deel I · Waarom wij rennen

1. 1

   De belofte van vijftien uur

   „Homo sapiens is waarschijnlijk het enige dier dat harder is gaan werken naarmate het slimmer werd.”

   In 1930 voorspelde een econoom dat zijn kleinkinderen nog maar vijftien uur per week zouden werken. De techniek kwam er, de rust niet. De wasmachine maakte het werk lichter maar niet korter, en werk zet zich uit tot het de tijd vult. Waarvoor zijn we eigenlijk bezig?

   1. De voorspelling
   2. De machine die tijd zou sparen
   3. Werk dat uitdijt
   4. Waarvoor wij bezig zijn
2. 2

   De tredmolen

   „De evolutie heeft ons niet gemaakt om gelukkig te zijn.”

   Winnaars van de loterij bleken na een tijd nauwelijks gelukkiger. Een filosoof kreeg een nieuwe kamerjas en vond daarna zijn hele kamer armoedig. Wij meten ons aan de buren, en worden rijker zonder evenredig gelukkiger te worden. Wie niet tevreden is met weinig, is met niets tevreden.

   1. De loterijwinnaars
   2. De kamerjas
   3. De buren
   4. Het genoegen van genoeg
3. 3

   Wie duwt er?

   „De meeste beslissingen in een mensenleven worden niet genomen. Ze worden overgenomen.”

   De makkelijkste keuze is vaak al voor ons gemaakt. Mensen geven een fout antwoord omdat de groep het doet, en niemand durft als eerste uit de wedloop te stappen. Over een wedloop die ouder is dan de mens, en een oproep uit 1784: durf zelf te denken.

   1. Het duwtje
   2. Wij duwen elkaar
   3. De Rode Koningin
   4. De moed om zelf te denken

Deel II · Voor wie wij rennen

1. 4

   De opgeschroefde lat

   „Geen ander dier blijft zo lang afhankelijk van zijn ouders als de mens.”

   Ouders werken meer dan in 1965 en besteden toch bijna twee keer zoveel tijd aan hun kinderen. Over het kind dat sneller groot moest worden, het vrije spel dat verdween, en de ouder als boog die stevig blijft staan.

   1. De uren die erbij kwamen
   2. De Amerikaanse vraag
   3. Het verdwenen spel
   4. De boog die blijft staan
2. 5

   De stille keuze

   „Ieder mens die ooit heeft geleefd, bestaat omdat iemand vóór hem kinderen kreeg.”

   Het geboortecijfer als spiegel: wat zegt het over hoe een samenleving de toekomst ervaart? Zonder oordeel over wie kiest, en met mededogen voor wie graag kinderen had gewild. Want wij rennen om de voorwaarden te verdienen, en juist dat rennen schuift het kind soms op.

   1. De wieg die leeg blijft
   2. Vijf antwoorden op een verjaardag
   3. Een verhaal over morgen
   4. Wat wij doorgeven
3. 6

   De rekening van de aarde

   „De mens is niet de eerste soort die de lucht van de hele aarde heeft veranderd.”

   Een vader en later zijn zoon meten op een vulkaan de lucht, en de lijn stijgt. Over leven van het spaargeld van de kleinkinderen, over zuiniger worden en toch meer gebruiken, en over de boer die bomen plant voor een andere eeuw.

   1. De lijn op de berg
   2. De dag waarop het op is
   3. Zuiniger, en toch meer
   4. Bomen voor een andere eeuw

Deel III · Waarvoor wij stilstaan

1. 7

   De gelijkmaker

   „Elke beschaving die rijk werd, heeft een manier gezocht om zichzelf eraan te herinneren dat het niet zou blijven.”

   In de rijkste eeuw van Holland schilderde men schedels naast de bloemen. Over hoe de dood het huis uit ging, over een raam voor een stervende man, en over een Romeinse filosoof die schreef dat wij het leven niet kort hebben gekregen, maar kort hebben gemaakt.

   1. Het stilleven met de schedel
   2. De klok die werd stilgezet
   3. U doet ertoe
   4. Over de kortheid van het leven
2. 8

   Wat blijft

   „Van bijna alle mensen die ooit hebben geleefd, is niets overgebleven.”

   Een kind, 78.000 jaar geleden begraven met het hoofd op een kussen. Een onderzoek dat mensen al sinds 1938 volgt en ontdekte dat relaties het belangrijkst zijn. Over betekenis die niemand je kan afnemen, en een schrijver die kool wilde planten als de dood hem kwam halen.

   1. Het kind met het kussen
   2. Het langste onderzoek
   3. Betekenis
   4. Kool planten in een onaf tuintje
3. 9

   De rustdag

   „Bijna alles wat mensen ooit bouwden om iets heilig te maken, is van steen.”

   Een dag die niets hoeft op te leveren, de vergeten kunst van het dagdromen, en het Nederlandse woord niksen dat de wereld rondging. Rust niet als beloning na het werk, maar als grond onder onze voeten.

   1. Een paleis in de tijd
   2. Het kwartier met de knop
   3. Niksen
   4. Rust als grond onder onze voeten

Einde

1. ·

   Slot · Genoeg

   „Ergens ligt iemand wakker.”

   Het boek eindigt waar het begon: in het uur tussen twee slapen. En bij het woord waar het vorige boek ophield.